تبلیغات
Nothing To Display - مفهوم و روش های اندازه گیری همردیفی در مطالعات اقتضایی مدیریت
 
Nothing To Display
you are in my heart 4ever
 
 
Archive of SID
فصلنامه دانش مدیریت، سال ۱۹ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥ ،از صفحه ۸۷ تا ۱۱۰
مفهوم و روش های اندازه گیری همردیفی
در مطالعات اقتضایی مدیریت
علینقی مشایخی∗ ۱، محمد ابویی اردكان ۲
۱ استاد دانشكده مدیریتو اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، ایران
۲ دانشجوی دكتری دانشكده مدیریت، دانشگاه تهران، ایران
(٨٥/٢/ ٨٤ ، تاریخ تصویب ٥ /١٢/ (تاریخ دریافتمقاله ٢
چكیده
با وجود اهمیت مفهوم همردیفی برای نظریهپردازی در حوزه مدیریت و سازمان، طراحی مدلها و
سازههای لازم برای اندازهگیری همردیفی میان عناصر سازمانی همواره با مشكل مواجه بوده است.
این مقاله ضمن مرور مفهوم همردیفی بهعنوان یك اصطلاح جامع در مطالعات اقتضایی، سه
دستهبندی عمده از این مفهوم را معرفی میكند. در هر یك از این دستهبندیها، نگرشهای مختلف
نسبت به همردیفی، روش صورتبندی مسئله و اندازهگیری همردیفی در هر نگرش، و نیز مسائل
خاص در مطالعات مربوط به آنها مورد نقد و بررسی قرار میگیرد. در انتها چهارچوبی جامع از
نگرشهای مختلف نسبت به همردیفی با استفاده از سه نوع دستهبندی مورد بحث پیشنهاد شده
است.
واژه های كلیدی: همردیفی، نظریه اقتضایی، اندازهگیری همردیفی
Email:Alinaghi mashaykhi@yahoo.com : ∗ نویسنده مسئول
www.SID.ir
Archive of SID
٨٨ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
مقدمه
بخش عظیمی از نوشتههای علمی در حوزه مدیریت به این ایده اختصاص یافتهاند كه
١ میان اجزای مختلف « سازگاری » توانایی یك سازمان در دستیابی به اهدافش تابعی از
٢ باشند، سازمان « متناسب » سازمانی است. در صورتی كه این اجزا به خوبی با یكدیگر
بهطور اثربخش به فعالیت ادامه میدهد و اگر این تناسب ضعیف باشد، ادامه اثربخشی
.[ فعالیتها با اشكال روبرو خواهد شد [ ۱۱ ] و [ ۱۲
نوشتههای مدیریت راهبردی، نظریه سازمان، و رفتار سازمانی پر از گزارههایی هستند
كه این تناسب و هماهنگی میان اجزا را با تأكیدهای مختلفی پیشنهاد میكنند. گزارههایی
٤ میكند « دیكته » ٣ باشد [ ۱۱ ]، فناوری ساختار را « جورشده » از قبیل: ساختار باید با راهبرد
٥ باشند [ ۱]و [ ۳۳ ]، سیستمهای اداری باید « همردیف » ۳۳ ] و [ ۴۷ ]، محیط و راهبرد باید ]
٦ داشته « تجانس » با راهبرد طراحی شوند [ ۱۳ ]، ویژگیهای رهبر باید با راهبرد « متناسب »
٧ باشند. در این پژوهش، « سازگار » باشد [ ۲۷ ]، و یا اینكه سیستمهای پاداش باید با راهبرد
به شیوه مطالعات نوین در حوزه مطالعات اقتضایی، از واژه همردیفی ٨، بهعنوان اصطلاحی
كه مفهوم مورد اراده از كلیه واژههای بهكار رفته در این گزارهها را در بطن خود دارد،
۲۶ ] و [ ۳۹ ]. فرهنگلغات لانگمن واژه همردیفسازی را ] ،[۲۵] ،[ استفاده خواهد شد [ ۴
بهعنوان یك فعل بهصورت "ترتیبدادن چیزها بهگونهای كه در یك خط و یا اینكه
بهصورت موازی با یكدیگر قرار گیرند" تعریف كرده است [ ۳۱ ]. در تعریف دیگری
همردیفسازی بهصورت" ترتیبدادن اجزای یك سیستم بهگونهای كه از مقصود كلی
.[ سیستم پشتیبانی كنند" تعریفشده است[ ۲۲
درك شهودی معنای گزارههای مختلفی كه در مورد همردیفی تنظیم میشوند و
نمونههایی از آنها پیشتر ذكر شدند، بسیار ساده است، اما زمانی كه نوبت به استفاده از
آنها برای فرضیهسازی در مورد همردیفی عناصر سازمانی و آزمون این فرضیهها میرسد،
1. Congruence
2. Fit
3. Matched
4. Dictates
5. Aligned
6. Consistent
7. Congruent
8. Alignment
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ٨٩
درك ما از اقتضائات مربوط به این گزارهها ناقص است [ ۱۲ ]. مسئله اصلی در مطالعه
همردیفی ناكافی بودن الگوهای مناسب برای آزمون همردیفی است. با وجود اهمیت
بررسی همردیفی میان عناصر سازمانی در نظر پژوهشگران، خطوط راهنمای دقیق برای
ترجمه گزارههای گفتاری بیانشده به سطح تحلیلی مورد نیاز پژوهشبه ندرت عرضه شده
است. در نتیجه چنین كمبودی پژوهشگران برای اندازهگیری و آزمون همردیفی از
قالبهای ریاضی متعددی كه به تشخیصآنها مناسب بوده است، استفاده كردهاند؛ بدون
اینكه اعتبار این روشها را بیازمایند [ ۴۲ ] ونكاترامان نیز معتقد است كه بهرغم توافق
عمدهای كه بر اهمیت و فایدهمندی مطالعه همردیفی در سازمان وجود دارد، مشكلی كه
همچنان باقی است عدم وجود تعریفی دقیق و قابل آزمون از همردیفی است بهگونهای كه
بتوان به كمكآن معین كرد كه آیا سازمان به لحاظ همردیفی عناصر در وضعیت مناسبی
قرار دارد یا خیر [ ۴۴ ] و [ ۴۵ ] در این مقاله سه دستهبندی عمده از روشهای اندازهگیری
همردیفی معرفی و در انتها چهارچوبی مشتركاز كلیه روشهای معرفی شده ارایه میشود.
« جویس، اسلوكام، و گلینو » دسته بندی
روشهای بررسی همردیفی دو متغیر را معرفی « جویس، اسلوكام، و گلینو » دستهبندی
و « فرد » میكند [ ۲۴ ]. آنها به منظور عملیاتیكردن مدلهای مختلف تعامل میان دو متغیر
« آنالیز واریانس » و ارتباط آنها با دو متغیر عملكرد سازمانی و رضایت شغلی از « موقعیت »
،« سازگاری تأثیری » استفاده كردهاند. در این دستهبندی سه نوع مدل تعاملی با عناوین
مورد شناسایی قرار گرفتهاند. به منظور ایجاد « سازگاری كاركردی » و ،« سازگاری عمومی »
هماهنگی میان این دستهبندی و دو نوع دستهبندی بعدی كه در ادامه این بخش معرفی
« متغیر سازمانی » به ترتیببهعنوان « موقعیت » و « فرد » خواهند شد، در نوشتار حاضر دو متغیر
معرفی میشوند و مطابق رویهای كه در مقدمه ذكر شد، به جای واژه « متغیر زمینهای » و
سازگاری از كلمه همردیفی استفاده میشود.
الف) همردیفی تأثیری: در بسیاری از مطالعات كلاسیكاقتضایی هر دو متغیر سازمانی
هر چه » و زمینهای در ایجاد عملكرد سازمانی تأثیرگذار فرضمیشوند. با توجه به نگرش
كه بر این دسته از مطالعات حاكم است، چنین فرضمیشود كه هر چه تعداد « بیشتر بهتر
متغیرهای مستقل بیشتر باشد ویژگیهای بیشتری از دو متغیر سازمانی و زمینهای مشخص
خواهد شد و درنتیجه واریانس بیشتری را میتوان تبیین كرد. به بیان دیگر، در این نوع
www.SID.ir
Archive of SID
٩٠ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
مطالعات چنین فرض میشود كه دو متغیر مورد بررسی بهطور مستقل و خطی بر متغیر
نشان داده شده است، تغییر یكی از « ١ ب » وابسته تأثیر میگذارند. همانطور كه در نمودار
دو متغیر از وضعیت پایین (پ) به بالا (ب) متغیر وابسته را بهبود میبخشد. مطالعات
متعددی با این پیشفرض وجود تعامل جمعپذیر میان متغیرهای سازمانی و زمینهای انجام
.[ شدهاند [ ۴۴ ] و [ ۴۵
ب) همردیفی عمومی: مدلهای همردیفی عمومی از نظریات كرت لوین [ ۳۰ ] اقتباس
شدهاند. لوین بر این عقیده بود كه رفتار بهعنوان تابعی از عامل فردی و ویژگیهای محیطی
است و همردیفی زمانی اتفاق میافتد كه ابعاد متناظر از عامل فردی و محیط بهطور
هماهنگتغییر كنند. در این صورت همردیفی را میتوان تنها از طریق جور بودن متغیرهای
مستقل و بدون در نظر گرفتن یك متغیر معیار خاص سنجید. مطالعاتی كه از الگوی
همردیفی عمومی پیروی میكردند، بر این فرضیه استوار بودند كه عملكرد فردی زمانی
بهبود مییابد كه افرادی كه نمره بالایی در یك بعد شخصیت دارند در موقعیتی قرار
.[ بگیرند كه نیاز به چنین ویژگیهای شخصیتی داشته باشند [ ۳۵
الگوی تعاملی مبتنی بر مدل همردیفی عمومی را نشان میدهد [ ۲۴ ]. در « ۱‐ ج » نمودار
این مدل:
۱. زوج مرتبهایی كه شامل دو متغیر مستقل سازمانی و زمینهای در وضعیت مشابهی
هستند سطوح عملكردی مشابهی از خود نشان میدهند (متغیر عملكرد برای خانههای
[ب، ب∗] و [پ،پ] یكسان است. به همین ترتیب خانههای [پ، ب] و [ب، پ] از
وضعیتمشابهی برخوردارند).
۲. زوج مرتبهایی كه متغیرهای مستقل در آنها بهصورت همردیفهستند ([ب، ب]
و [پ، پ]) وضعیت عملكردی بهتری نسبت به زوج مرتبهای كه متغیرهای مستقل با
یكدیگر جور نیستند، دارند ([پ، ب] و [ب، پ]).
هر چه بیشتر » پ) همردیفی كاركردی: در نگاه كاركردی به همردیفی، دو پیشفرض
همنواختی عمومی متغیرهای مستقل » كه در همردیفی تأثیری بهكار میرود) و نیز ) « بهتر
كه در رویكرد همردیفی عمومی مورد استفاده ) « موجب بهینه شدن متغیر عملكرد میشود
قرار میگیرد)، رد میشوند. طرفداران همردیفی كاركردی پیشنهاد میكنند كه وجود یكی
∗در هر زوج مرتباز سمتراستبه چپبه ترتیبوضعیتدو متغیر سازمانی و زمینهای نمایشداده میشود.
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ٩١
از دو متغیر مستقل سازمانی یا زمینهای برای ایجاد عملكرد بالا كافی است. نیاز كامیابی بالا
در یكفرد یا یكفعالیت انگیزشی به تنهایی میتوانند برای پیشبرد عملكرد مؤثر باشند،
اما وجود آنها بهصورت توأم ممكن است منجر به بهبود عملكرد نشود. در همردیفی
٢ بر یكدیگر « جایگزینشدن » ١ و « سدكردن » كاركردی متغیرهای مستقل به دو شكل كلی
.[ تأثیر میگذارند [ ۱۰
در حالت همردیفی كاركردی با تأثیر سدكردن یكی از متغیرها تأثیر متغیر دیگر را
فرضیههای مربوط به این نوع همردیفی نشان داده شده « ۱‐ د » تعدیل میكند. در نمودار
.[ است. در این مثال، تأثیر سدكردن زمانی وجود دارد كه دو شرط زیر صادق باشند [ ۲۳
۱. زمانی كه مقدار متغیر زمینهای بالا است، تغییرات در سطح متغیر سازمانی با تغییر در
متغیر وابسته عملكرد ارتباطی ندارد (دو نقطه [پ، ب] و [ب، ب] تفاوت معنیداری از
لحاظ سطح عملكرد نشان نمیدهند).
٢. زمانی كه متغیر سازمانی در سطح بالا یا پایین باشد، تغییرات در سطح متغیر زمینه با
تغییر متغیر عملكرد رابطه دارند.
در این حالت سطوح بالای متغیر زمینه تأثیر متغیر سازمانی را سد میكند، در حالیكه
عكساین رابطه صادق نیست.
در حالتی كه سطح ویژهای از هر یك از متغیرها بتواند تأثیر متغیر دیگر را سد كند،
تأثیر جانشینی در رابطه دو متغیر وجود دارد. مطابق با نمودار شماره ( ١) برای وجود رابطه
جانشینی باید سه شرط زیر صادق باشند:
۱. زمانی كه متغیر سازمانی بالاست، تغییرات در سطح متغیر زمینهای ارتباطی با تغییرات
عملكرد ندارد.
٢. زمانی كه متغیر زمینه بالاست، تغییرات در سطح متغیر سازمانی ارتباطی با تغییرات
عملكرد ندارد.
۳. زمانی كه یكی از دو متغیر سازمانی یا زمینهای مقدار كمی داشته باشند، تغییر در متغیر
دیگر با تغییر در متغیر وابسته عملكرد ارتباط دارد.
1. Blocking
2. Substitute
www.SID.ir
Archive of SID
٩٢ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
نمودار ١. نمایش مدلهای مختلف همردیفی دو متغیره همراه فرضیههای مربوط برای آزمون همردیفی
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ٩٣
1« ون دِ ون و درازین » دسته بندی
دستهبندی دیگری كه از مفهوم همردیفی در مطالعات اقتضایی ارایه شده است، مربوط به
ون دِ ون و درازین است [ ۴۲ ]. آنها سه رویكرد كلی را برای تعریف همردیفی شناسایی
كردهاند كه عبارتند از: رویكرد انتخابی، رویكرد تعاملی، و رویكرد سیستمی.
الف) رویكرد انتخابی
این روش كه به لحاظ زمانی قدیمیترین رویكرد نسبت به همردیفی است، مبتنی بر این
فرض است كه طراحی یك سازمان باید متناسب با ویژگیهای زمینهسازمانی صورت
بگیرد. در این رویكرد تناسب یا همردیفی یك آگزیوم ٢ غیرقابل تردید و انكار، فرض
میشود، به این معنی كه پژوهشگران فرض میكنند كه سازمانهای اثربخش متغیرهای
طراحی سازمانی خود را بهگونهای انتخاب میكنند كه متناسب با عوامل زمینهای باشد، در
حالیكه سازمانهای غیراثربخش در این زمینه توفیقی ندارند. اولین دسته از پژوهشها در
زمینه همردیفی تنها به دنبال رابطه اقتضایی میان متغیرها بودند، بدون اینكه عملكرد
،[۱۷] « گرایمز و كلین » [ ۳۳ ]و [ ۳۴ ] سازمانی را مورد تحلیل قرار دهند. بهعنوان مثال، پرو ٣
۸] در مطالعات مشابهی فناوری را با دو بعد تعداد استثنائات كاری ] « دوار و هیگ » و
پیشروی سازمان و میزان قابلتحلیل بودن جستجوی اطلاعات تعریف كردند. تقریبًا
همگی این پژوهشگران نشان دادند كه میتوان این دو بعد فناوری را به انواع مختلف
ساختارهای سازمانی ارتباط داد. اما هیچ یكاز این مطالعات شواهدی بر اینكه كدام انواع
ساختاری با توجه به شرایط مختلففناوری اثربخشی بیشتری دارند، ارایه نكردهاند.
بود. در نظریه « اكولوژی جمعیت » علت بهوجود آمدن این رویكرد توسعه دیدگاه
اكولوژی جمعیت َاشكال سازمانی تابعی از وابستگیهای محیطی هستند[ ۱]. سازمانها
تلاش میكنند تا از طریق تعامل با محیط در درازمدت ویژگیهای ساختاری متناسب با
محیط را در خود ایجاد كنند. بنابراین میتوان سازمانها را به جمعیتهایی تقسیم كرد كه
هر جمعیت شامل گروهی از سازمانها با ساختار مشابه باشد؛ مانند دانشگاهها، بیمارستانها،
1. Van de Ven & Drazin
2. Axiom
3. Perrow
www.SID.ir
Archive of SID
٩٤ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
مدارس خصوصی و غیره. بر اساس نظریه اكولوژی جمعیت در دراز مدت تنها اشكالی از
سازمانها بقا خواهند داشت كه بتوانند با محیط خود بهترین انطباق را ایجاد كنند و در
نتیجه تنها بررسی رابطه میان ساختار و زمینه كافی خواهد بود. دقیقًا به دلیل همین فرایند
.[ انتخاب طبیعی، ون دِ ون و درازین این رویكرد را انتخابی مینامند [ ۴۱
ب) رویكرد تعاملی
در رویكرد تعاملی همردیفی عبارت است از اثر تعامل میان زمینه و ساختار بر عملكرد.
همانطور كه تعامل میان نور خورشید، باران و مواد غذایی خاك بر بهره محصول اثر
میگذارد. بر خلاف رویكرد اول یعنی رویكرد انتخابی كه پژوهشگر به دنبال بررسی
تأثیرات متقابل میان نور، باران و مواد غذایی خاكاست؛ در معنی تعاملی از همردیفی فرد
به دنبال بهبود در تولید محصول است و اعتقاد دارد كه پاسخ در هماهنگی میان سه عامل
نور خورشید، باران و مواد غذایی خاك است. مطالعات از نوع همبستگی نشان دادند كه
در سازمانهای با عملكرد بالا نسبت به « زمینه‐ طراحی » روابط میان جفت متغیرهای
سازمانهای با عملكرد پایین قویتر است [ ۹]. برای مثال، خاندوالا نشان داد كه همبستگی
میان فناوری و ابعاد ساختاری سهگانه یكپارچگی عمودی، تفویض و اختیار، و
تخصصیسازی سیستمهای كنترل در سازمانهای با عملكرد بالا بیش از سازمانهای با
.[ عملكرد ضعیفاست[ ۲۸
بهطور مرسوم روش اندازهگیری همردیفی در دو رویكرد انتخابی و تعاملی بهصورت
محاسبات زوجهای دستهبندی شده است. ون دِ ون و درازین این روشرا بهصورت نمودار
شماره ( ٢) خلاصه كردهاند [ ۴۲ ]. این روش با تقلیل ویژگیهای زمینهای و طراحی
سازمانی به مجموعهای از روابط دو متغیره شروع میشود؛ به این معنی كه از میان
تعدادی از روابط برای پژوهش « زمینه‐طراحی » آزمونهای ممكن بر روی روابط زوجی
برگزیده میشوند.
در قدم بعدی تعامل میان این زوج متغیرها برای تبیین متغیر وابسته عملكرد سازمانی
بررسی میشود. استفاده از این روش چنان شایع است كه گولدنر ١ آنرا یك آگزیوم
پذیرفتهشده در حوزه روششناسی میداند [ ۱۵ ]. اما این روش یكاشتباه منطقی را در بر
1. Gouldner
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ٩٥
دارد، چیزی كه بیتسون ١ آن را "خطای گونهبندی منطقی" ٢ مینامد [ ۳]. در نتیجه تقلیل
به تعداد محدودی از حالات ممكن مورد نظر « زمینه  ساختار » الگوی تعامل در رابطه
پژوهشگر، دیدگاه كلی از همنواختی و همردیفی سیستم از بین میرود. بهطور معمول
نمیتوان یك كل ٣ را به تركیبی خطی از عناصر و اجزایش تقلیل داد. در پاسخ به چنین
مشكلی رویكرد سومی شكل گرفته است كه ون دِ ون و درازین آن را رویكرد سیستمی
.[ مینامند [ ۴۲
متغیرهای مورد اندازهگیری، شامل:
زمینه سازمانی C1, C2,…, Cm
طراحی سازمانی D1, D2,…, Dn
عملكرد سازمانی P1, P2, …, Pr
آزمونهای ابعادی:
⎥ ⎥ ⎥ ⎥ ⎥ ⎥


⎢ ⎢ ⎢ ⎢ ⎢ ⎢


r P
P
.
.
.
برای تأثیر بر 1
⎥ ⎥ ⎥ ⎥ ⎥ ⎥


⎢ ⎢ ⎢ ⎢ ⎢ ⎢


n D
D
.
.
.
در تعامل زوجی با 1
⎥ ⎥ ⎥ ⎥ ⎥ ⎥ ⎦

⎢ ⎢ ⎢ ⎢ ⎢ ⎢


m D
C
.
.
.
1
خواهد بود. m*n*r = • كه تعداد كل آزمونهای ممكن
عددی است كه پژوهشگر Q باشد. عدد Q • در كلیه آزمونها باید سطح معنیداری آزمون بالاتر از عددی مانند
بهعنوان سطحی مورد قبول از معنیداری انتخاب كرده است.
نمودار ٢. رویكرد زوجی به تجزیهوتحلیل همردیفی
ث) رویكرد سیستمی
تقلیلگرایی ٤ موجود در دو روشاول‐ رویكردهای انتخابی و تعاملی‐ بر این فرضاستوار
است كه كل یكسازمان را میتوان به عناصر مستقلی تجزیه كرد كه بهطور مستقل قابل
آزمون باشند و دانش كسب شده در رابطه با هر یكاز این عناصر را میتوان با یكدیگر
جمع زد تا به فهم كل سازمان رسید. در عكسالعمل نسبت به این تقلیلگرایی رویكرد
1. Bateson
2. Error of logical typing
3. Whole
4. Reductionism
www.SID.ir
Archive of SID
٩٦ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
سیستمی پدید آمده است. طرفداران این نگرش معتقدند كه فهم ما از طراحی سازمان تنها
در صورتی میتواند پیشرفت كند كه بتوانیم بهطور همزمان حالتهای اقتضایی، بدیلهای
ساختاری، و معیارهای عملكردی متعددی را كه در سازمان بهطور ذاتی وجود دارند، مورد
شناسایی قرار دهیم. دو نوع نگاه كلی به همردیفی در رویكرد سیستمی وجود دارد كه
.٢« همپایانی » ١و « تحلیل الگو » عبارتند از
عامل اقتضایی فعالیت
عدم اطمینان در فعالیت(شامل:
مشكلبودن و تغییرپذیری)
اگر كم باشد اگر متوسط باشد اگر زیاد باشد
↓ ↓ ↓
سیستماتیك اختیاری توسعهای ساختار واحد
بالا متوسط پایین ۱. میزان تخصصی بودن
بالا متوسط پایین ۲. میزان استانداردسازی
پایین متوسط بالا ۳. خبرگی فردی
بالا متوسط پایین ۴. اختیاردادن سرپرستی
پایین متوسط بالا ۵. اختیار دادن كارمندی
متوسط فرایندهای واحد
پایین متوسط بالا ۶. ارتباطات كلامی
پایین متوسط بالا ۷. ارتباطات نوشتاری
پایین متوسط بالا ۸. بسامد تضادها
۹. استفاده از سازوكارهای رفع
تضاد
بالا متوسط پایین الف) اجتناب
بالا متوسط پایین ب) اختیار مدیریت
پایین متوسط بالا ج) مواجهه
↓ ↓ ↓
نتیجه می دهد
↓ ↓ ↓
بالا بالا بالا عملكرد سازمانی با الگوهای بالا
عملكرد سازمانی با الگوی
متفاوت
پایین پاین پایین
نمودار ٣. فرضیههای مندرج در مدل اقتضایی طراحی واحد كاری
1. Pattern Analysis
2. Equifinality
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ٩٧
ج. 1. تحلیل الگو
در این روش چنین فرض میشود كه مجموعهای از ابعاد (متغیرهای) سازمانی وجود
دارندكه حالتهای اقتضایی، نتیجه تعامل میان سطوح خاصی از این ابعاد است. پژوهشگر
فرضیههای خود را بر اساساین سطوح خاصكه آنها را الگوی اصلی رفتار ابعاد سازمانی
در حالتایدهآل میداند، بنا میكند. وضعیتهر سازمان خاصبهصورت میزان انحرافاز
الگوی ایدهآل تحلیل میشود. بهعنوان مثالی از یك نظریه اقتضایی مبتنی بر تحلیل الگو
میتوان به مدل اقتضایی طراحی واحد كاری مبتنی بر فعالیت كه توسط ون دِ ون و
.[ همكارانشتوسعه یافته است، اشاره كرد [ ۴۰ ]و [ ۴۱
بر اساس این نظریه، در سطح واحد كاری، واحدهای سازمانی كه با فعالیتهای مشكل
و متغیر در سطوح كم، متوسط و زیاد مواجهاند؛ در صورتی كه به ترتیب از ساختارها و
فرایندهای سیستماتیك، اختیاری، و یا توسعهای استفاده كنند، عملكرد سازمانی بالایی از
خود نشان خواهند داد. نمودار شماره ( ٣) دركواضحتری از این نظریه بهدستمیدهد.
با استفاده از الگوهای ایدهآل ابعاد سازمانی میتوان وضعیت همردیفی در هر سازمان
واقعی مورد نظر را با استفاده از آنالیز انحراف از وضعیت ایدهآل مورد آزمون قرار داد.
چنین رویكردی نسبت به همردیفی بهصورت هندسی در نمودار شماره ( ۴) نمایش داده
در دو ربع مختلف از صفحه مختصات مشخص B و A شده است. دو نوع تیپ ایدهآل
شدهاند. سازمانهای واقعی یا به عبارت دیگر سازمانهایی كه در نمونهگیری شركت دارند
را میتوان بر حسب مختصات آنها بر روی صفحه ابعاد سازمانی مشخصكرد (برای مثال
در این مثال، هر چه الگوی مربوط به یكسازمان از الگوی ایدهآل .(c و b ،a سازمانهای
انحراف بیشتری را نشان دهد، انتظار عملكرد پایینتری را خواهیم داشت. میزان انحراف از
الگوی ایدهآل را نیز میتوان با رابطه زیر كه به فرمول فاصله اقلیدسی مشهور است، سنجید
.[ ۴۲ ] و[ ۴۴ ]
Σ=
= −
N
s
ij is js DIST X X
1
( )2
كه در آن:
ij i ُام از تیپایدهآل j فاصله اقلیدسی سازمان نمونه =DIST
is ُام s بر روی بعد سازمانی i نمره سازمان نمونه ایدهآل = X
js ُام s ُام بر روی بعد سازمانی j نمره سازمان نمونه = X
www.SID.ir
Archive of SID
٩٨ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
نمودار ٤. نمایش هندسی از رویكرد تحلیل الگو
البته همانطور كه از نمودار شماره ( ۴) پیداست، در نظر گرفتن منحنیهای عملكردی
بهصورت دایره با این پیشفرض انجام میشود كه وزن ابعاد مساوی در نظر گرفته شده
است. در صورتی كه برای ابعاد مختلفوزنهای متفاوتی در نظر گرفته شود، این منحنیها
بهصورت بیضیهای متحدالمركزی حول الگوی ایدهآل خواهند بود.
ج. 2. هم پایانی
محققین اقتضایی معمو ً لا یك بعد زمینهای مانند محیط، اندازه، و یا فناوری را در نظر
میگیرند و به دنبال همردیفسازی متغیرهای طراحی سازمان با این متغیر محیطی هستند.
اما سؤالی كه در اینجا مطرح است، این است كه اگر متغیرهای زمینهای متعدد بهصورت
توأم در نظر گرفته شوند، چه نوع روابطی باید بر متغیرهای طراحی سازمان حاكم شود؟
این سؤال را نمیتوان با روشهای دو متغیری (انتخابی و تعاملی) پاسخ داد. از طرف دیگر،
تحلیل الگو نیز یكمتغیر زمینهای مسلط را مورد نظر قرار میدهد و با ثابت در نظر گرفتن
متغیرهای زمینهای دیگر به دنبال یكالگوی ساختاری ایدهآل است. با فرضاینكه عوامل
زمینهای متعددی وجود دارند كه معمو ً لا نیز در تضاد با یكدیگر هستند، مسئله
c
a
A
b
B
بعد ساختاری اول
بعد ساختاری دوم
منحنیهای عملكرد
سازمانی
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ٩٩
همردیفسازی در این حالتبه یكبدهبستان ١ میان عوامل ساختاری تبدیل میشود؛ به این
معنی كه یك حالت منفرد بهینه از عوامل ساختاری وجود ندارد بلكه بسته به وضعیت
عوامل زمینهای تركیبهای مختلفی از عوامل ساختاری میتوانند عملكرد سازمانی را بهینه
كنند. همپایانی، به معنی وجود حالات مختلف از عوامل طراحی سازمان بر حسب عوامل
زمینهای است كه عملكرد سازمانی مشابهی را نتیجه میدهند. این رویكرد به مدیران این
امكان را میدهد كه از میان طرحهای مختلفسازمانی دستبه انتخاب بزنند.
برای مثال، چایلد ٢ مسئله طراحی سازمانهای بزرگی كه با محیط متغیر مواجهاند را به
ترتیب زیر مورد توجه قرار داده است: "آیا این [سازمان] باید برای انطباق با محیط
محدودیتی را بر رسمیتداخلی خود اعمال كند یا باید بهعنوان ابزاری مدیریتی برای مقابله
با پیچیدگی داخلی كه بهطور طبیعی از اندازه بزرگ حاصل میشود، این رسمیت را
تقویت كند؟" [ ۴۲ ]. چایلد در مطالعات خود سازمانها را به دو دسته منسجم و غیرمنسجم
تقسیم كرد. سازمانهای غیرمنسجم ساختارهایی را برمیگزیدند كه ظاهرًابرای پاسخگویی
به چند عامل اقتضایی طراحی شده بودند. در مقابل سازمانهای منسجم ساختاری را انتخاب
میكردند كه با یكعامل اقتضایی (برای مثال اندازه یا محیط) كه در حال تغییر فرضشده
.[ بود، متناسببودند [ ۶] و [ ۷
دسته بندی ونكاترامان
دستهبندی سومی كه در اینجا از روشهای اندازهگیری همردیفی معرفی میشود توسط
ونكاترامان معرفی شده است [ ۴۳ ]. از نظر ونكاترامان برای مطالعه همردیفی باید در مورد
دو موضوع اساسی تصمیم گرفت. اولین موضوع انتخاب میزان دقت و وضوح در روابط
نظری است كه تعیینكننده سطح دقت در صورتبندی رابطه بهصورت یك تابع ریاضی
است. در برخی از موارد میتوان یكتابع ریاضی دقیق از روابط میان متغیرهای مرتبط با
مسئله ارایه كرد؛ در حالیكه در حالات دیگر تنها به بیان اینكه متغیرهای خاصی متناسب
با یكدیگر هستند اكتفا میشود، بدون اینكه فرم خاصی از این رابطه توضیح داده شود.
ونكاترامان این معیار دقت در صورتبندی رابطه همردیفی را به تعداد متغیرها ارتباط داده
1. Trade-off
2. Child
www.SID.ir
Archive of SID
١٠٠ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
است [ ۴۳ ]. بهطور معمول در حالتی كه همردیفی میان دو متغیر مد نظر باشد، میتوان رابطه
تناسب میان دو متغیر راهبرد و « گوپتا و گویندراجان » ، دقیقتری را بیان كرد. برای مثال
.[ ویژگیهای مدیریتی را بر حسب تأثیرات تعاملی آنها بر یكدیگر بررسی كردهاند [ ۱۸
در حالتی كه تعداد متغیرها زیاد باشد، بیان رابطه دقیق برای همردیفی میان آنها به سختی
ممكن است.
دومین تصمیم مربوط به این استكه آیا مفهوم همردیفی به معیار ویژهای (مثل اثربخشی
و یا كارایی) ربط داده میشود یا اینكه مستقل از هرگونه معیاری در نظر گرفته میشود.
میزان دقت » ونكاترامان و كامیلوس [ ۴۵ ] و ونكاترامان [ ۴۳ ] با استفاده از این دو بعد یعنی
« انتخاب در ارتباط دادن یا ندادن همردیفی به یكمعیار خاص » و « در صورتبندی رابطه
.( ششرویكرد متفاوت را نسبتبه همردیفی مشخصكردهاند (نمودار شماره ٥
كم گشتالت زیاد
(Gestalts)
انحرافاز پروفایل
(Profile Deviation)
همتغییری
(Covariation)
میانجیگری
(Mediation)
تعداد متغیرها در
معادله همردیفی
میزان دقتدر
صورتبندی رابطه
همردیفی
تعداد كم
جور كردن
(Matching)
تعدیلكنندگی
(Moderation) زیاد
وابسته به معیار مستقل از معیار
انتخاب ارتباط دادن همردیفی به یكمعیار خاص
[ نمودار ٥. چهارچوب دستهبندی انواع رویكردها نسبت به همردیفی[ ۴۳
الف) همردیفی به عنوان تعدیل كنندگی
در این دیدگاه، تأثیری كه یك متغیر پیشبینیكننده (مثل: راهبرد) بر یك معیار خاص
(مثل: عملكرد سازمانی) دارد، تابعی است از یك متغیر سوم به نام متغیر تعدیلكننده.
تناسب میان متغیر پیشبینیكننده و متغیر تعدیلكننده عامل اصلی در تعیین متغیر معیار
۲۰ ] و [ ۲۱ ] نظریه اصلی ناظر بر پژوهش در این روش پیشبینی میكند كه ] ،[ است [ ۱۳
تأثیر پیشبینیكننده (مثل: راهبرد) بر معیار (مثل: عملكرد) بر حسب سطوح متفاوتی از
تعدیلكننده (مثل: محیط) متفاوت است. به عبارت دیگر، تعدیلكننده را میتوان به لحاظ
دستهبندی انواع (انواع محیطها، مراحل چرخه عمر محصول، انواع سازمان) و یا بر حسب
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ١٠١
مشخصات (شدت رقابت، میزان وابستگی به نوع كسبوكار) در نظر گرفت و با استفاده از
آن رابطه میان متغیر پیشبینیكننده و یكمتغیر وابسته را از نظر جهت یا شدت آن رابطه
تعیین كرد. رابطه همردیفی با رویكرد تعدیلكنندگی را میتوان بهصورت تابعی ریاضی به
ترتیبزیر بیان كرد.
Y = f (X,Z, X.Z)
متغیر زمینهای كه راهبرد را با عملكرد متناسب =Z راهبرد، و =X ، عملكرد =Y كه در آن
است. در نمودار شماره ( ٦) رویكرد Z و X تأثیر تركیبی X.Z میسازد. در این رابطه
تعدیلكنندگی نمایشداده شده است.
نمودار ٦. نمایش رابطه همردیفی از نوع تعدیلكنندگی
ب) همردیفی به عنوان میانجی گری
رویكرد میانجیگری بیانگر وجود یكمتغیر میانجی ١ (مثل ساختار سازمانی) است كه در
رابطه میان یكمتغیر مقدم ٢ (مثل راهبرد) و یكمتغیر تالی ٣ (مثل عملكرد) مداخله میكند.
بنابراین، در حالیكه رویكرد تعدیلكنندگی بر تأثیر یكمتغیر مستقل بر یكمتغیر وابسته
بهصورت تابعی از متغیر تعدیلكننده تصریح میكند، رویكرد میانجیگری بر وجود
تأثیرات غیرمستقیم میان یكمتغیر مقدم و متغیر تالی تأكید میكند. معادلات بیانگر این
نوع از رابطه همردیفی به ترتیبزیر خواهند بود:
X M cZ e
Y K aZ bX e
= + +
= + + +
1. Mediator
2. Antecedent variable
3. Consequent variable
Y ( (عملكرد
X ( (مثال: راهبرد
Z ( (مثال: زمینه
X.Z ( (تعامل
a
b
c
www.SID.ir
Archive of SID
١٠٢ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
نمودار ٧. نمایش رابطه همردیفی از نوع میانجیگری
محققان راهبرد از رویكرد تعدیلكنندگی بیش از رویكرد میانجیگری استقبال
كردهاند. به نظر ونكاترامان هیچ یكاز دو روش را نمیتوان بهطور قاطع روشی ارجح به
شمار آورد بلكه انتخاب به ملاحظات نظری در پژوهشبستگی دارد. برای مثال هامبریك ١
و همكارانشبرای تحلیل اثربخشی راهبردهای چهارگانه مورد نظرشان، سهم نسبی بازار را
بهعنوان یك تعدیلكننده در نظر گرفتهاند [ ۱۹ ]. از طرف دیگر برای بررسی رابطه میان
سهم بازار و سود، پرسكات ٢ و همكارانش سهم بازار را بهعنوان یك متغیر میانجی در
سیستم روابط میان راهبرد و سود وارد كردهاند [ ۳۶ ]. هر دو این مطالعات تأثیر همردیفی در
رابطه راهبرد سهم بازار بر عملكرد را بررسی كردهاند، اما نگرشهای نظری و تحلیلی
متفاوتی را انتخاب كردهاند.
ج) همردیفی به عنوان جور كردن
این نگرش در مورد مفاهیمی كاربرد دارد كه به لحاظ نظری بتوان همردیفی را بهصورت
جورشدن (جفتشدن) دو متغیر مرتبط با یكدیگر تعریفكرد. تفاوت اساسی این رویكرد
با دو روش قبلی دقیقًا در همین نكته نهفته است كه همردیفی بدون توجه به یك متغیر
معیار مانند عملكرد سازمانی در نظر گرفته میشود، هر چند در این روش نیز معمو ً لا تأثیر
همردیفی یعنی جور شدن دو متغیر مورد نظر بر روی یك یا چند متغیر معیار مورد نظر
محقق سنجیده میشود. مثال معروف از این رویكرد، پژوهش كلاسیكچندلر ٣ در مورد
ارتباط میان ساختار و راهبرد است [ ۵]. بر اساس نتایج این پژوهش یك راهبرد تنوع
نیازمند ساختاری چندبخشی است، در حالی كه راهبرد گسترش جغرافیایی به واحدهای
سازمانی مستقر در حوزههای جغرافیایی مورد نظر نیاز دارد و فقدان چنین هماهنگیای میان
1. Hambrick
2. Prescott
3. Chandler
X ( (مثال: راهبرد
Z ( مثال: زمینه ) Y ( (عملكرد
a
c b
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ١٠٣
ساختار و راهبرد منجر به عملكرد ضعیف سازمانی خواهد شد. بنابراین در این نظریه میزان
همردیفی میان راهبرد و ساختار (كه مقدار صفر یا یك دارد) را میتوان بدون توجه به
متغیر عملكرد سازمانی و تنها با ساختار منطقی خود نظریه تعریف كرد. یكی از رایجترین
روشهای تحلیل همردیفی بهعنوان جوركردن، آنالیز واریانس است. همانطور كه در
نمودار شماره ( ۱) نشان داده شد؛ جویس، اسلوكام و فون گلینو طرحهای مختلف برای
تحلیل واریانسیكراهه بر روی دو متغیر را با عناوین تأثیری، عمومی، و كاركردی توضیح
دادهاند [ ۱۱ ]. به نوعی میتوان هر سه این روشها را معادل با رویكرد جوركردن دانست؛
اما در یك نگاه دقیقتر رویكرد كاركردی توجه بیشتری به معیار كارایی دارد، در حالی
كه در دو رویكرد عمومی و تأثیری توجه اصلی متوجه تعامل میان دو متغیر است تا تأثیر
همردیفی بر عملكرد سازمانی.
سه روشی كه تا به اینجا توضیح داده شدند، در یكوجه مشتركهستند و آن اینكه
هر سه این روشها برای تعیین همردیفی دو متغیره كاربرد دارند، یعنی هریك همردیفی
میان دو متغیر سازمانی را با شكل تابعی ویژه بیان میكنند. البته به عقیده ونكاترامان روش
میانجیگری برای تعداد بیش از دو متغیر نیز قابل كاربرد است. همانطور كه در نمودار
شماره ( ٥) نمایش داده شده است، دستهبندی ونكاترامان شامل سه رویكرد دیگر نسبت به
همردیفی نیز میشود كه عبارتند از: انحراف از پروفایل، گشتالت و همتغییری. ویژگی
مشترك این سه رویكرد در استفاده از آنها برای بیان همردیفی میان چند متغیر سازمانی
است.
د) همردیفی به عنوان انحراف از پروفایل
در نگرش انحراف از پروفایل همردیفی بهصورت میزانی از شباهت با یك الگوی از
پیشتعریفشده در نظر گرفته میشود. با این وصف انحراف از پروفایل را میتوان معادل
دانست. نمودار شماره ( ٨) مثالی از « ون دِ ون و درازین » با مفهوم تحلیل الگو در دستهبندی
كاربرد این نگرش را نمایشمیدهد. در این نمودار راهبرد با ششبعد در نظر گرفته شده
نشانگر الگوی ایدهآل مورد نظر است. Xc نماد مقادیر مشاهده شده در مطالعه و Xs . است
www.SID.ir
Archive of SID
١٠٤ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
نمودار ٨. نمایش شماتیك همردیفی بهعنوان انحراف از پروفایل
ه) همردیفی به عنوان گشتالت
نگرش گشتالت مانند انحراف از الگو است با این تفاوت كه در حالت گشتالت الگوی
همردیفی به معیار كارایی خاصی، مثل عملكرد سازمانی، ارتباط داده نمیشود. همردیف
در معنای گشتالت بر حسب میزان انسجام درونی مجموعهای از معیارهای نظری تعریف
میشود. گشتالت به مجموعهای از ریختها و َاشكال اطلاق میشود كه بهعنوان قالبهای
مشابه یا با اثر یكسان پذیرفته شدهاند [ ۴۳ ] و [ ۴۵ ] نگرش گشتالت در این دستهبندی معادل
در دستهبندی ون دِ ون و درازین است. « همپایانی » نگرش
و) همردیفی به عنوان هم تغییری
.[ آخرین نگرش در دستهبندی ونكاترامان همردیفی در معنای همتغییری است [ ۴۳
همتغییری شكل چند متغیره همردیفی به معنی جوركردن است كه پیشتر توضیح داده شد.
در این نگرش همردیفی الگویی از همتغییری یا انسجام درونی میان چند متغیر پایهای
تشكیل دهنده نظریه است. برای مثال، برای تعیین راهبرد مناسب برای یك واحد كسب
وكار به الگویی از تأمین منابع در حوزههای پژوهشو توسعه، طراحی، ساخت، و بازاریابی
بهصورتهماهنگو منسجم اندیشید. هر چند ممكن استدو نگرشگشتالتو همتغییری
مشابه به نظر برسند؛ تفاوت اصلی آنها در میزان دقت در صورتبندی مسئله است. در
به دنبال گروهبندی مشاهدات بر « تحلیل خوشهای » نگرشگشتالت پژوهشگر با استفاده از
حسب مجموعهای از معیارها است تا بتواند تركیبها و یا ریختهایی را كه اثربخشی
تحلیل » یكسانی ایجاد میكنند، شناسایی كند. درحالیكه درنگرش همتغییری با استفاده از
معیارها بر اساسدادههای مشاهدهشده دستهبندی میشوند. « عاملی
ابعاد راهبرد اهمیت مقیاس استاندارد شده برای اندازه گیری ابعاد
+1 0 -1
Xc1 Xs1 b1 X1
b2 X2
b3 X3
b4 X4
b5 X5
Xs6 Xc6 b6 X6
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ١٠٥
نتیجه گیری
از نظر فرای و اسمیت با معرفی رویكرد سیستمی در توسعه نظریههای مدیریت و سازمان
بهترین شیوه بیان رابطه همردیفی در مطالعات اقتضایی در اختیار پژوهشگران قرار گرفته
است [ ۱۲ ]. در این نگرش سازمانها بهعنوان سیستمهایی اجتماعی هستند كه در محیطهای
متفاوتی باید متغیرهای طراحی سازمانی مختلفی را با هدف افزایش اثربخشی با یكدیگر
ارتباط دهند و هماهنگ كنند. همردیفی شكل و قالب ارتباطات میان عوامل سازمانی و
هماهنگیهای لازم میان سازمان با محیط را بیان میكند.
درمقاله حاضر سه دستهبندی عمده از روشهای سنجش همردیفی معرفی شدند.
كاملترین این دستهبندیها توسط ونكاترامان معرفی شده است [ ۴۳ ]. این دستهبندی كه به
لحاظ زمانی نسبت به دو دستهبندی قبلی جدیدتر است، از اعتبار علمی بیشتری نیز
كه این مقاله ACADEMY OF MANAGEMENT REVIEW برخوردار است. مجله
۳ ارجاع به هر مقاله در سال ۲۰۰۴ بوده است. / در آن منتشر شده است دارای متوسط ۷۱۷
افزون بر این مقاله ونكاترامان از زمان انتشار تا روز ۴ فوریه ۲۰۰۶ میلادی ۲۴۲ بار در سایر
.[ مورد استناد قرار گرفته است[ ۲۳ ISI مقالات
بر اساس دو معیار اساسی ونكاترامان برای دستهبندی نگرشهای ششگانه نسبت به
مفهوم همردیفی یعنی دخالت داشتن معیار عملكردی در بررسی همردیفی و میزان دقت در
صورتبندی روابط ناظر بر همردیفی، میتوان چهارچوب نمایش داده شده در نمودار
و « جوركردن » شماره ( ٩) را برای مقایسه این سه دستهبندی در نظر گرفت. دیدگاههای
از چهارچوب ونكاترامان بدون توجه به معیار عملكردی خاصی به دنبال « همتغییری »
اكتشاف یا تأیید روابط میان متغیرها هستند. متناظر با این دو مفهوم، دیدگاههای انتخابی و
عمومی و تأثیری هستند. در مقابل، دیدگاههای تعدیلكنندگی و میانجیگری روابط میان
متغیرها (معمو ً لا دو متغیر) را با توجه به معیار عملكردی مورد نظر قرار میدهند. در دیدگاه
كاركردی با تأثیر جانشینی كه معادل با تعدیلكنندگی است، تأثیر متغیر سازمانی (مثل
راهبرد) بر متغیر عملكرد با توجه به یكمتغیر تعدیلكننده بررسی میشود كه البته بسته به
نوع صورتبندی مسئله اغلب میتوان جای دو متغیر سازمانی و میانجی را عوضكرد. اما
در دیدگاه كاركردی با تأثیر سدكردن اثر متغیر سازمانی بر عملكرد بهوسیله یك متغیر
میانجی كنترل میشود. متغیر میانجی در سطوح خاصی میتواند اثر متغیر سازمانی بر
عملكرد را سد كند.
www.SID.ir
Archive of SID
١٠٦ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
همردیفی میان دو متغیر بررسی شده است و « جویس، اسلوكام و گلینو » در دستهبندی
برای تعداد متغیرهای بیشتر چارهای اندیشیده نشده است [ ۲۴ ]. برای تعداد متغیرهای بیشتر
كه امكان بیان دقیق روابط همردیفی ممكن نیست؛ ونكاترامان دو دیدگاه گشتالت و
انحراف از پروفایل را مورد شناسایی قرار داده است كه به ترتیب معادل با دیدگاههای
همپایانی و تحلیل الگو در دستهبندی ون دِ ون و درازین [ ۴۲ ] هستند.
ونكاترامان
(1989)
درازین و
ون دِ ون
(1985)
جویس و
همكاران
(1982)
ونكاترامان
(1989)
درازین و
ون دِ ون
(1985)
جویس و
همكاران
(1982)
كم
گشتالت
(Gestalts)
سیستمی
/(Systems)
همپایانی
(Equifinality)
___
انحرافاز
پروفایل
(Profile
Deviation)
سیستمی
/(Systems)
تحلیل الگو
(Pattern
Analysis)
___
همتغییری
(Covariation)
میانجیگری
(Mediation)
كاركردی‐
سدكردن
(Functional-
Blocking Effect)
میزان دقتدر صورت بندی رابطه همردیفی
زیاد
جوركردن
(Matching)
انتخابی
(Selection)
عمومی
و (General)
(Effect) تأثیری
تعدیلكنندگی
(Moderation)
تعاملی
(Interaction) كاركردی –
جانشینی
(Functional-
Substitute
Effect)
وابسته به معیار مستقل از معیار
نمودار ٩. جدول مقایسهای روشهای دستهبندی مفهوم همردیفی
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ١٠٧
منابع
١. اسكات، ریچارد. ( ١٣٧٤ ). سازمانها: سیستمهای عقلایی، طبیعی و باز. ترجمه حسن
میرزایی اهرنجانی و فلورا سلطانی تیرانی. تهران. انتشارات دانشكده مدیریت، دانشگاه
تهران.
2. Andrews, K. R. (1980). "The Concept of Corporate Strategy", New
York: Dow Jones- Irwin.
3. Bateson, G. (1992). "Mind and Nature". New York: Dutton publisher.
4. Chan, Y. E.; Sid, L. H.; Barclay, D. W. and. Copeland, D. G. (1997).
"Business strategic orientation, information systems strategic orientation,
and strategic alignment" Information Systems Research Vol. 8. No. 2.
pp: 125- 150.
5. Chandler, A. D. (1962). "Strategy and Structure". Cambridge: MIT Press.
6. Child, J. (1975). "Managerial and organization factors associated with
company performance-Part II" A contingency analysis" Journal of
Management Studies Vol. 12. pp: 12-27.
7. Child, J. (1977). "Organization: A guide to problems and practice". New
York: Harper & Row Publishers.
8. Dewar, R. and Hage, J. (1978). "Size, technology, complexity and
structural differentiation: Toward a conceptual synthesis" Administrative
Science Quarterly Vol. 23. pp: 111- 136.
9. Duncan, R. B. (1973). "Multiple decision- making structures in adapting
to environmental uncertainty" Human Relations. Vol. 26, No. 3. pp:
273- 281.
10. Dunham, R. (1977). "Reaction to job characteristics: moderating effects
of the organization" Academy of Management Journal Vol. 20. pp: 42-65.
11. Egelhoff, W. G. (1982). "Strategy and structure in multinational
corporations: An information processing approach" Administrative
Science Quarterly Vol. 27. pp: 435- 458.
www.SID.ir
Archive of SID
١٠٨ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
12. Fry, L. W. and Smith, D. A. (1987). "Congruence, contingency, and
theory building" Academy of Management Review Vol. 12. pp: 117- 132.
13. Galbraith, J. R. and Nathanson D. A. (1978). "Strategy Implementation:
The Role of Structure and Process". New-York: West Publishing
Corporation.
14. Ginsberg, A. and Venkatraman, N. (1985). "Contingency perspectives on
organizational strategy: A critical review of the empirical research"
Academy of Management Review Vol. 5. pp: 25- 39.
15. Gouldner, A. (1970). "The coming crisis in western sociology". New
York: Basic Books.
16. Griffin, R. (1980). "Relationship among individual, task design, and
leader behavior variables" Academy of Management Journal Vol. 20. pp:
42- 65.
17. Grimes, A. J. and Klein, S. M. (1972). "Matrix model: A selective
empirical test" Academy of Management Journal Vol. 15. pp: 9- 31.
18. Gupta, A. K., and Govindarajan, V. (1984). "Business unit strategy,
managerial characteristics, and business unit effectiveness at strategy
implementation" Academy of Management Journal Vol. 27. pp: 25- 41.
19. Hambrick, D. C.; MacMillan, I. C. and Day, D. L. (1982). "Strategic
attributes and performance in the BCG matrix - a PIMS-based analysis
of industrial product businesses" Academy of Management Journal Vol.
25. pp: 510- 536.
20. Harrigam, K. R. (1983). "Research methodologies for contingency
approaches to business strategy" Academy of Management Review Vol.
8. pp: 389- 405.
21. Hofer, C. W. (1976). "Toward a contingency theory of business strategy"
Academy of Management Journal Vol. 18. pp: 784-810.
22. ICH Architecture Resource Center (2003). http://www.ichnet.org/
(4 Feb. 2006).
23. ISI Web of Knowledge (2006). Cited Reference. http://portal.
isiknowledge.com/portal.cgi?DestApp=WOS@Func=Frame
(4Feb.2006).
www.SID.ir
Archive of SID
مفهوم و روشهای اندازهگیری همردیفی در ... ١٠٩
24. Joyce, W.; John W.; Slocum, J. R. and Glinow, V. (1982). "Person-
Situation interaction: Competing models of fit" Journal of Occupational
Behavior Vol. 3. pp: 265- 280.
25. Kearns, G.S. and Lederer, A. L. (2000). "The effect of strategic
alignment on the use of IS-based resources for competitive advantage"
Strategic Information Systems. Vol. 92. pp: 265- 293.
26. Kearns, G. S. and Lederer, A. L. (2003). "A resource- based view of
strategic it alignment: how knowledge sharing creates competitive
advantage" Decision Sciences. Vol. 34, No. 1. pp: 1- 29.
27. Kerr, J. L. and Snow, C. C. (1982). "A conceptual model of the reward
system design process" Paper presented at the Academy of Management
meeting. New York.
28. Khandwalla, P. N. (1974). "Mass output orientation of operations
technology and organizational structure" Administrative Science
Quarterly Vol. 19. pp: 74- 97.
29. Khandwalla, P. N. (1977). "The Design of Organizations". New York:
Harcourt, Brce, Jovanovich.
30. Lewin, K. (1936). "Principles of Topological Psychology" New York:
McGraw-Hill.
31. Longman Web Dictionary. (2004). http://www.ldoceonline.com/ (4 Feb.
2006).
32. Miles, R. E. and Snow, C. C. (1978). "Organizational Strategy, Structue,
and Process". New York: McGraw- Hill.
33. Perrow, C. (1967). "A framework for the comparative analysis of
organizations" American Sociological Review (April), pp: 194- 208.
34. Perrow, C. (1970). "Organizational Analysis: A Sociological View"
Belmont, CA: Wadsworth publisher.
35. Pierce, J.; Dunham, R. and Blackburn, R. (1979). "Social systems
structure, job design, and growth need strength: a test of a congruence
model" Academy of Management Journal Vol. 22. pp: 223- 240.
36. Prescott, J. E.; Kohli, A. K. and Venkatraman, N. (1986). "The market
www.SID.ir
Archive of SID
١١٠ فصلنامه دانشمدیریت، سال ١٩ ، شماره ٧٢ ، بهار ١٣٨٥
share- profitability relationship: An empirical assessment of assertion
and contradictions" Strategic Management Journal Vol. 7. pp: 377- 394.
37. Rabinowitz, S.; Hall, D. T. and Goodale, J. (1977). "Job scope and
individual differences as predictors of job involvement: independent or
interactive?" Academy of Management Journal Vol. 20. pp: 273- 281.
38. Rumelt, R. P. (1974). "Strategy, Structure, and Economic Performance"
Cambridge, MA.: Harvard University Press.
39. Segars, A. H.; Varun, G. and Teng, T. C. (1998). "Strategic information
systems planning: planning system dimensions, internal coalignment,
and implications for planning effectiveness" Decision Sciences. Vol. 29.
No. 2. pp: 303- 345.
40. Van de Ven, A. H. and Ferry, D. L. (1980). "Measuring and Assessing
Organizations". New York: John Wiley.
41. Van de Ven, A. H. and Drazin, R. (1978). "Test of a task contingent
theory of work unit design and performance" Paper presented at
Academy of Management Annual Conference. San Francisco.
42. Van de Ven, A. H. and Drazin, R. (1985). "The concept of fit in
contingency theory" Research in Organizational Behavior Vol. 7. pp:
333- 365.
43. Venkatraman, N. (1989). "The concept of fit in strategy research: toward
verbal and statistical correspondence" Academy of Management Review
Vol. 14. No. 3. pp: 423- 444.
44. Venkatraman, N. (1990). "Performance implications of strategic
coalignment: a methodological perspective" Journal of Management
Studies Vol. 27. No. 1. pp: 19- 41.
45. Venkatraman, N. and Camillus, J. C. (1984). "Exploring the concept of
fit in strategic management" Academy of Management Review Vol. 9,
No. 3. pp: 531- 525.
46. Venkatraman, N. and Prescott, J. E. (1990). "Environment- strategy
coalignment: an empirical test of its performance implications" Strategic
Management Journal Vol. 11. No. 1. pp: 1- 23.
47. Woodward, J. (1965). "Industrial Organization: Theory and Practice",
London: Oxford University Press.
www.SID.ir


درباره وبلاگ


*با عرض سلام خدمت شما دوست عزیز*
امیدواریم که از خواندن این مطالب لذت ببرید
و لحظه های خوبی را سپری کنید

مدیران وبلاگ :
عمو سعید
عمو مجید

مدیر وبلاگ : saeed khaki
صفحات جانبی
نظرسنجی
نظر شما دوست عزیز راجع به این وبلاگ چیه؟







نظر شما دوست عزیز راجع به این وبلاگ چیه؟







جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
ارتباط با majid shabanpor
ارتباط با saeed khaki
gunner2066چت روم وبلاگ


فال امروز


.



دریافت کد
abzareweb
ابزار وب

تعبیر خواب آنلاین

تماس با ما
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
مشاهده جدول کامل لیگ برتر ایران